Prawo cytatu – jak daleko sięga?

Przygotowując jakąkolwiek publikację, wielokrotnie sięgamy do dorobku innych osób, powołując się na ich poglądy, stanowisko, autorytet. Aby umożliwić rozwój twórczej działalności ustawodawca dopuścił możliwość korzystania z cudzego utworu w ramach tzw. „prawa cytatu”. Jak wskazuje się w literaturze, żadna działalność twórcza nie odbywa się "w próżni", ale wymaga korzystania, odniesienia się do osiągnięć twórczych innych (por. J. Preussner - Zamorska, J. Marcinkowski (w:) System prawa prywatnego, t. 13, prawo autorskie, red. J. Barta, Warszawa 2013, s. 564).

Zgodnie z dyspozycją art. 29 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości.

Komu przysługują prawa autorskie do utworu pracowniczego?

W dzisiejszej publikacji chciałabym zwrócić uwagę na problematykę praw do utworu pracowniczego. Kwestia ta często budzi wątpliwości, a analiza judykatury w tym zakresie nie zawsze udziela wyczerpujących odpowiedzi.

Szukając odpowiedzi sięgnąć należy do art. 12 i 14 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tj. z dnia 17 maja 2006 r. Dz.U. Nr 90, poz. 631). Przepisy te zawierają regulacje dotyczące utworów stworzonych przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. W uchwale z dnia 14 lutego 2012 r., Sąd Najwyższy przyjął, że stosownie do powołanego przepisu, w granicach w ustawie określonych, z mocy prawa (cessio legis) podmiotem, który nabywa autorskie prawa majątkowe do utworu stworzonego przez pracownika, jest pracodawca (sygn. akt III UZP 4/11 - OSNP 2012/15-16/198).

Jakie opłaty za publiczne odtwarzanie muzyki?

Coraz częściej zdarza się, że przedsiębiorcy zgłaszają się do kancelarii, prosząc o wskazanie kiedy i komu muszą płacić za publiczne odtwarzanie muzyki. Odpowiedź na to pytanie nie należy – niestety – do prostych.

Na początek wystarczy zauważyć, iż mamy osiem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, w tym przede wszystkim Stowarzyszenie Autorów ZAiKS, Związek Producentów Audio-Video ZPAV, Związek Stowarzyszeń Artystów Wykonawców STOART oraz Stowarzysze Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych SAWP. Z informacji, jakie w lipcu br. przedstawiło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wszystkim tym organizacjom udało się w końcu zawrzeć porozumienie w przedmiocie wspólnej tabeli opłat.